Otrzymaliśmy dofinansowanie od Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce na realizację projektu konserwatorskiego na cmentarzu żydowskim przy ul. Wschodniej. Głównym celem działań jest renowacja zniszczonego nagrobka Sory (Sary) Zamenhof – ciotki Ludwika Zamenhofa, twórcy języka esperanto.

– W mieście tak mocno związanym z postacią Ludwika Zamenhofa, każdy zachowany ślad materialny po jego najbliższych jest na wagę złota. Ten projekt to nie tylko prace konserwatorskie, ale przede wszystkim wyraz naszej dbałości o wielokulturowe dziedzictwo Białegostoku. Chcemy, aby pamięć o rodzinie Zamenhofów była żywa i kompletna, dlatego renowacji towarzyszyć będą też działania edukacyjne – wyjaśnia dr Martyna Faustyna Zaniewska, dyrektorka Białostockiego Ośrodka Kultury.

Mimo że Ludwik Zamenhof jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych Białostoczan na świecie, w jego rodzinnym mieście pozostało niewiele materialnych śladów obecności jego bliskich. Odnalezienie zniszczonego i częściowo zatartego nagrobka Sary Zamenhof stało się impulsem do jego renowacji. Projekt ma nie tylko wymiar estetyczny, ale przede wszystkim historyczny – jest elementem stopniowego przywracania świetności nekropolii przy ul. Wschodniej oraz przywoływania pamięci o dawnych żydowskich mieszkańcach Białegostoku.

Prace konserwatorskie zostaną przeprowadzone przez Białostocki Ośrodek Kultury we współpracy z partnerem – Bialystok Cemetery Restoration Fund. Renowacji pomnika towarzyszyć będzie wnikliwa kwerenda archiwalna. Autorzy projektu liczą na to, że pozwoli ona rzucić nowe światło na losy Sary Zamenhof i jej relacje z rodziną twórcy esperanto.

Projekt wykracza poza ramy samej konserwacji. Dzięki otrzymanym środkom zaplanowano wydarzenia edukacyjne dla mieszkańców i turystów, w tym wykład w Centrum im. Ludwika Zamenhofa (poświęcony historii rodziny Zamenhofów) oraz spacer edukacyjny po cmentarzu żydowskim przy ul. Wschodniej, mający na celu przybliżenie historii i symboliki nagrobnej.

Cmentarz żydowski w Białymstoku to jeden z największych i najważniejszych w regionie. Działania wokół nagrobka Sary Zamenhof to kolejny krok w stronę zabezpieczenia tego unikalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego miasta.

Projekt dofinansowany przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Wartość dofinansowania wynosi 11 250 zł.