Białystok przygotowuje się do corocznych obchodów, upamiętniających Ludwika Zamenhofa – twórcę języka esperanto i jedną z najważniejszych postaci w historii miasta. 26. edycja Białostockich Dni Zamenhofa odbędzie się w dniach 12-15 grudnia.
O wydarzeniu i twórcy
Białostockie Dni Zamenhofa są organizowane w okolicach 15 grudnia – daty urodzin Ludwika Zamenhofa. W tym roku przypada 166. rocznica urodzin lekarza żydowskiego pochodzenia, który przyszedł na świat w Białymstoku w 1859 roku.
Dorastając w ówczesnym, wielokulturowym i zróżnicowanym narodowościowo 30-tysięcznym mieście, młody Zamenhof postanowił stworzyć uniwersalny język międzynarodowy – esperanto. Kierowała nim idea szukania rozwiązania na unikanie konfliktów i budowanie porozumienia między ludźmi różnych wyznań i nacji.
Obchody mają na celu przypomnienie o jego dziedzictwie, które jest ważne nie tylko dla Białegostoku, lecz także i całego świata. Co roku w wydarzeniu biorą udział esperantyści, przedstawiciele władz miasta oraz mieszkańcy.
– Białystok, miasto urodzenia Ludwika Zamenhofa, do dziś jest wierny idei, która kierowała znanym lekarzem: dążeniu do wzajemnego zrozumienia i budowania mostów ponad podziałami narodowymi i religijnymi. W tym roku świętujemy 166. rocznicę urodzin twórcy esperanta, a jego przesłanie o pokoju i dialogu pozostaje niezmiennie aktualne. Serdecznie zapraszam do udziału w święcie twórcy esperanto – zachęca dr Martyna Faustyna Zaniewska, dyrektorka Białostockiego Ośrodka Kultury.
Program obchodów (12-15 grudnia)
– Przygotowaliśmy bogaty i różnorodny program, który połączy historię i kulturę z żywą społecznością esperantystów. Będą to m.in.: finał konkursu literackiego, wykłady, wystawa, koncerty czy uroczyste złożenie kwiatów pod pomnikiem. To wyjątkowa okazja dla mieszkańców Białegostoku i gości z całego świata, by wspólnie świętować to uniwersalne marzenie o porozumieniu – mówi Katarzyna Lewończuk-Barańczuk, koordynatorka Białostockich Dni Zamenhofa.
Dni Zamenhofa rozpoczną się 12 grudnia w Centrum im. Ludwika Zamenhofa. Już pierwszego dnia odbędzie się finał konkursu literackiego „Zagubieni w sieci. Perditaj en la reto”, a także prelekcja Jarosława Parzyszka w esperanto. W programie przewidziano też otwarcie i zwiedzanie wystawy Esperanto łączy narody. Wieczorem uczestnicy będą wspólnie częstować się urodzinowym tortem i posłuchają koncertu zespołu Frey-Lech Band. Pierwszy dzień obchodów zakończy spotkanie esperantystów w Klubie Esperanto.
Centralne uroczystości zaplanowano na 13 grudnia. Rozpocznie je spacer szlakiem „Białystok WidziMisie”. Wyruszy on spod Białostockiego Teatru Lalek. Tego dnia w programie przewidziano warsztaty tekstylne, serie prezentacji i wykładów, wspólny obiad oraz mszę katolicką w języku esperanto. Po niej nastąpi uroczyste złożenie kwiatów przy pomniku Ludwika Zamenhofa. Sobotni wieczór zakończy jazzowy koncert Macieja Fortuny z zespołem w Klubie Fama oraz spotkanie esperantystów w Klubie Esperanto.
Obchody Dni Zamenhofa zakończą się 14 grudnia całodniową wycieczką esperancką, wiodącą szlakiem „Niezwykłych miejsc Podlasia”.
Wydarzeniem towarzyszącym, odbywającym się w dniu urodzin Zamenhofa – 15 grudnia – będzie Białostocka Kawiarnia Językowa w Klubie Fama, tradycyjnie ze stolikiem esperanckim.
PROGRAM:
12 grudnia 2025 (piątek)
17:00 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
podsumowanie konkursu literackiego, prezentacja 15. numeru „Zeszytów Białostockich”
17:15 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
otwarcie wystawy Esperanto łączy narody
17:30 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
Ultimum vale Romana Dobrzyńskiego (1937-2025) – prelekcja Jarosława Parzyszka w esperanto (skrypt w języku polskim)
18:00 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
koncert zespołu Frey-Lech Band pod kier. Lecha Mazurka
19:00 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
tort urodzinowy Ludwika
20:00 | Klub Esperanto, ul. Piękna 3
spotkanie esperantystów
13 grudnia 2025 (sobota)
9:00-10:45 | zbiórka: plac przed Białostockim Teatrem Lalek, ul. Kalinowskiego 1
spacer szlakiem białostockich WidziMisiów
Białystok WidziMisie to projekt, w ramach którego w różnych miejscach miasta pojawiają się figurki niedźwiedzi polarnych. Autorem pomysłu jest białostoczanin – Łukasz Leoniuk, dla którego inspiracją były krasnale wrocławskie. Obecnie w mieście znajduje się 16 figurek, które tworzą miejski szlak turystyczny. Ich autorem jest rzeźbiarz Damian Kucaba. Każdy miś ma inne cechy i atrybuty, związane z daną lokalizacją, np. Miś Kinoman znajduje się przed Kinem Forum, a Miś Ursido w miejscu, gdzie urodził się i mieszkał Ludwik Zamenhof.
9:00-10:45 | Młodzieżowy Dom Kultury, ul. Żabia 5
warsztaty tekstylne Bombka z tkanin
liczba miejsc ograniczona do 20 osób
obowiązują zapisy przez formularz
11:00 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
seria prezentacji i wykładów, cz. I
13:00 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
wspólny obiad
koszt: 40 zł
obowiązują zapisy przez formularz
14:00-14:45 | kościół farny (stary), ul. Kościelna 2
msza katolicka w języku esperanto, ks. Roman Gmyrek (Częstochowa)
15:00-15:20 | skwer na rogu ulic Białówny i Malmeda
uroczyste złożenie kwiatów przy pomniku Ludwika Łazarza Zamenhofa z okazji 166. rocznicy urodzin
15:30 | Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19
seria prezentacji i wykładów, cz. II
19:00 | Klub FAMA, ul. Legionowa 5, obowiązują wejściówki
koncert Maciej Fortuna z zespołem: „Piosenki esperanckie”
20:30 | Klub Esperanto, ul. Piękna 3
spotkanie esperantystów
14 grudnia 2025 (niedziela)
8:30-17:00
wycieczka Niezwykłe miejsca Podlasia
koszt: 120 zł
obowiązują zapisy przez formularz
15 grudnia 2025 (poniedziałek)
18:00 | Klub Fama, ul. Legionowa 5
wydarzenie towarzyszące
Białostocka Kawiarnia Językowa
Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie.
26. Białostockie Dni Zamenhofa organizuje Białostocki Ośrodek Kultury / Centrum im. Ludwika Zamenhofa oraz Białostockie Towarzystwo Esperantystów. Konkurs literacki organizuje Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego oraz Białostockie Towarzystwo Esperantystów i odbywa się pod patronatem honorowym Prezydenta Miasta Białegostoku. Partnerem wydarzenia jest Miasto Białystok.
