W ramach festiwalu ¿UNDERGROUND/INDEPENDENT? zapraszamy na pokaz

KLASYK FILMOWY PO SWOJOMU: KAWA I PAPIEROSY

29 marca 2026, godz. 18:00
Kino Forum, ul. Legionowa 5
bilet: 18 zł – w kasach kina Forum (ul. Legionowa 5) i Centrum im. Ludwika Zamenhofa (ul. Warszawska 19) oraz online: bilety.bok.bialystok.pl/

tłumaczenie filmu: Eliasz i Maksym Fionik
lektorzy: Anna Bielawska i Eliasz Fionik

po filmie spotkanie z tłumaczami i lektorami poprowadzi dr Maciej Białous

➣ PEŁNY PROGRAM FESTIWALU ¿UNDERGROUND/INDEPENDENT?

Było już Pulp Fiction po ślōnsku czy Wejscé smòka pò kaszëbskù. My z kolei zapraszamy na filmowy klasyk po swojomu, w ramach którego zaprezentujmy film Kawa i papierosy Jima Jarmuscha! Kultowy obraz mistrza amerykańskiego kina niezależnego, w jedenastu krótkich epizodach przedstawiających rozmowy przy kawie i papierosach, w błyskotliwy i dowcipny sposób komentuje ludzką naturę. Genialne dialogi zabrzmią w kinie po swojomu, czyli po naszomu – „Wypiti Kawu i Zakuryti”!

Kawa i papierosy, reż. Jim Jarmusch, USA, Japonia, Włochy 2023, 96′
Ten film powstał dla przyjemności – mówił po latach Jim Jarmusch, porównując strukturę złożonej z 11 epizodów „Kawy i papierosów”, do muzycznego albumu, zawierającego jedenaście piosenek. Każda jest o czymś innym, ale słuchane po kolei tworzą niepowtarzalną, wspólną aurę. Ich motywem przewodnim są oczywiście kofeina i nikotyna: nieodzowni towarzysze mniej lub bardziej istotnych rozmów i krótkich przerw. Bo bardziej niż smakiem, kawa i papierosy pozwalają delektować się oferowanym w pakiecie z nimi czasem. W swoich – często improwizowanych – nowelkach, Jarmusch pozwala spotkać się na chwilę bohaterom, ale i aktorom. Przy kawiarnianych stolikach zatrzymują się na chwilę m.in. Tom Waits i Iggy Pop, Steve Coogan i Alfred Molina, Bill Murray z raperami RZA i GZA, Cate Blanchett z… Cate Blanchett, by pogadać o medycynie alternatywnej, wspólnych przodkach, Elvisie Presley’u, czy latach XX w Paryżu. Ten realizowany z doskoku, przez kilkanaście lat, najbardziej znany film Jarmuscha, ma w sobie fantazję, lekkość i humor. Komediowe, czarno-białe scenki trwają dokładnie tyle, ile zajmuje wyskoczenie na dymka czy wypicie filiżanki czarnego naparu. Jesteśmy pokoleniem kawy i papierosów – mówi w jednej ze scen Tom Waits i dziś, gdy papieros nie może spotkać się już przy stoliku z kawą, ta deklaracja nieoczekiwanie smakuje nostalgią.

Jim Jarmusch – urodzony w 1953 roku w Akron w stanie Ohio. Jedna z najważniejszych postaci niezależnego kina w historii. Studiował w szkole filmowej New York Univeristy i w Cinémathèque Française. Jego mentorem był Nicholas Ray (reżyser Buntownika bez powodu), u którego także asystował na planie. Dzięki sukcesom swoich pierwszych filmów, zwłaszcza nagrodzonego Złotą Kamerą w Cannes Inaczej niż w raju (1984), stał się symbolem nowego pokolenia niezależnego kina amerykańskiego i ulubieńcem krytyki. Często wykorzystywane przez niego połączenie specyficznego, „suchego” poczucia humoru i statycznych scen stało się na tyle charakterystyczne, że określenie „jarmuschowski” jest dziś zrozumiałe na całym świecie. Laureat m.in. Złotej Palmy na festiwalu filmowym w Cannes za krótki metraż (Kawa i papierosy III, 1994) i zdobywca mnóstwa innych nagród.

 

Anna Bielawska. Fot. Hanna Szurgot

Anna Bielawska – aktorka, wokalistka, modelka. Absolwentka Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Występuje na deskach teatru oraz w filmach i serialach. Ma wielką pasję do śpiewu, od występu w finale KAIP na Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu z piosenką „Mury” Jacka Kaczmarskiego w przekładzie na język białoruski, jej artystyczna uwaga skierowała się w rodzinne rejony. W trakcie wakacji była bohaterką serii „Podlaskie wakacje” kanału Biełsat TV. Pomysłodawczyni projektu „Koladki po swojomu”.

 

Maksym Fionik

Maksym Fionik – bielszczanin, absolwent Studiów Wschodnich i Filologii Białoruskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarz i działacz Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach. Popularyzator języka podlaskiego oraz kultury mniejszości białoruskiej Podlasia.

Eliasz Fionik

Eliasz Fionik – muzyk, sporadyczny aktor i organizator wszystkiego co społeczne i taneczne. Swoją przygodę z muzyką zaczynał od składania krótkich wierszy, tekstów oraz amatorskich nagrywek. Bardzo ważne jest dla niego podtrzymywanie oraz promowanie lokalnej kultury Podlasia. W jego twórczości można znaleźć utwory w języku podlaskim – po swojomu, którym posługuje się od dziecka. Najbardziej w życiu ceni ludzi oraz ich emocje, bo każdy z nas ma coś ciekawego i ważnego do powiedzenia. Nie bójmy się więc mówić głośno o tym, skąd jesteśmy.