„W marcu jak w garncu” powiada przysłowie prognozujące nadejście nieprzewidywalnej pogody. Festiwal ¿UNDERGROUND/INDEPENDENT? od lat miesza w kulturowym tyglu odważne wypowiedzi artystyczne (filmowe, muzyczne, komiksowe i graficzne) z palącymi tematami społecznymi. Tym razem bierzemy na tapet hasła: człowiek i natura, kryzys a własna droga, stand up jako broń, aktywizm, współistnienie, suwerenność, nieradzenie sobie, rave o poranku, magia kina, energia koncertu i eksperyment, mając nadzieję, że po wyjątkowo długiej zimie będzie to idealna ożywcza mieszanka. Zapraszamy!
Festiwal ¿UNDERGROUND/INDEPENDENT?
26–29 marca 2026
Kino Forum / Klub Fama, ul. Legionowa 5
bilety na wydarzenia do kupienia w kasach kina Forum (ul. Legionowa 5) i Centrum im. Ludwika Zamenhofa (ul. Warszawska 19) oraz na stronie bilety.bok.bialystok.pl
Program festiwalu:
📅 26 marca 2026
18:00 Foyer Forum, wstęp wolny
wernisaż wystawy ADAM ŚWIĘCKI: CELA NR 1
18:30 Klub Fama, wstęp wolny
spotkanie wokół wystawy i komiksu CELA NR 1 ADAMA ŚWIĘCKIEGO
19:30 Kino Forum, bilet: 18 zł /kup bilet/
film CZŁOWIEK Z PUSZCZY. OPOWIEŚCI DZIADA BOROWEGO (Polska 2026, 60’) reż. Małgorzata Szyszka + spotkanie z twórcami
📅 27 marca 2026
17:00 Klub Fama, wstęp wolny
wernisaż wystawy POTATO FACE
18:00 Klub Fama, bilet: 30 zł /kup bilet/
film/koncert POLSKI PIACH GRA REKSIA NA NOWO!
19:30 Kino Forum, bilet: 18 zł /kup bilet/
film NIE MA DUCHÓW W MIESZKANIU NA DOBREJ (Polska 2025, 90′) reż. Emi Buchwald + spotkanie z twórcami
📅 28 marca 2026
11:00 – 13:00 Klub Fama, bilet: 20 zł /kup bilet/
TRZEŹWY RAVERANEK Z DOROTĄ BARANOWSKĄ I GABĄ DANILUK
16:00 Klub Fama, bilet: 18 zł /kup bilet/
film YINTAH (Kanada 2024, 110′) reż. Jennifer Wickham, Brenda Michell, Michael Toledano
18:00 Kino Forum, bilet: 18 zł /kup bilet/
film CZŁOWIEK DO WSZYSTKIEGO (Polska, Wielka Brytania 2025, 124′) reż. Wilhelm Sasnal, Anka Sasnal + spotkanie z twórcami
21:00 Klub Fama, bilet: 30 zł /kup bilet/
koncert CIŚNIENIE
📅 29 marca 2026
16:00 Klub Fama, bilet: 18 zł /kup bilet/
film COEXISTENCE, MY ASS! (Francja, USA 2025, 95′) reż. Amber Fares
18:00 Kino Forum, bilet: 18 zł /kup bilet/
film KLASYK FILMOWY PO SWOJOMU: KAWA I PAPIEROSY (USA, Japonia, Włochy 2023, 96′) reż. Jim Jarmusch
Więcej o tegorocznym festiwalu
W ramach filmowej odsłony festiwalu zaprezentujemy sześć nowych i interesujących produkcji. Zaczniemy od premiery zrealizowanego na Podlasiu dokumentu „Człowiek z Puszczy. Opowieści Dziada Borowego”, by wyruszyć w głąb białowieskiej puszczy i poznać żyjącego na własnych zasadach strażnika leśnej tradycji i narratora dawnych opowieści, Tomasza Onikijuka. Film porusza też aktualne tematy: wycinkę drzew i ochronę puszczy, sytuację na granicy polsko-białoruskiej, konflikt pomiędzy tradycją i pamięcią o przeszłości a presją współczesności, skłania też do dyskusji o miejscu człowieka wobec natury i historii. Po pokazie odbędzie się spotkanie z twórcami filmu.
Dokumentalny „Yintah” to z kolei zapis walki pomiędzy ludem Wet’suwet’en a władzami Kanady, próbującymi przejąć jego ziemie dla gigantów branży paliw kopalnych, chcących budować nowe rurociągi. Trauma spowodowana konfliktem jest ogromna, ale na czele antykolonialnej opozycji stoją dwie odważne kobiety czerpiące siłę od swoich przodków i bezkompromisowo walczące o przyszłość.
Izrael i Strefa Gazy jako tematy skeczów? Izraelska komiczka Noam Shuster-Eliassi, bohaterka dokumentu „Coexistence, My Ass!”, dokonuje niemożliwego, burząc stereotypy dotyczące Bliskiego Wschodu. Brytyjski „The Guardian” docenił „rozbrajający humor i radykalną szczerość” filmu, a portal Screen Daily określił go „przenikliwym, pełnym współczucia i pouczającym” obrazem, który bawi, ale i rozdziera serce. Obserwujemy, jak artystka wykorzystuje własne doświadczenia, by prowokować i rzucać wyzwania widzom, a kamera staje się dla niej swoistym konfesjonałem, w którym szczerze opowiada o swoich wątpliwościach, rozczarowaniach i lęku o przyszłość.
Nasza kolejna propozycja to obsypany nagrodami na 50. FPFF w Gdyni debiut Emi Buchwald, „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej”. To bardzo autentyczny, nieoczywisty portret pokolenia współczesnych dwudziestolatków i chwytająca za serce opowieść o potrzebie bliskości. Po pokazie spotkamy się z twórcami filmu.
„Człowiek do wszystkiego”, najnowszy film Anki i Wilhelma Sasnalów, jest opartą na prozie Roberta Walsera historią mężczyzny uwięzionego w rutynie i oddanego pracy. Jego dylemat zawiera się w pytaniu, „czy jest siłą biurową, czy zerem, inteligencją czy automatem?”. To kino oszczędne w środkach, a zarazem uważne i bezkompromisowe. Historia miesza się tu z teraźniejszością, teatralna estetyka splata z ziarnistym duchem modernizmu i onirycznymi sekwencjami, a całość dopełnia muzyka m.in. The Advisory Circle i The Smiths. Pokazowi towarzyszyć będzie spotkanie z twórcami.
Było już „Pulp Fiction” po ślōnsku, czy „Wejscé smòka” pò kaszëbskù, czas więc na klasyk „po swojomu”, czyli kultowy film Jima Jarmuscha, „Kawa i papierosy”! Dzieło mistrza amerykańskiego kina niezależnego to jedenaście błyskotliwych epizodów, w dowcipny sposób komentujących ludzką naturę. Tym razem genialne dialogi zabrzmią w kinie po swojomu, czyli po naszomu.
Jakie projekty zagoszczą w tym roku na festiwalowej scenie muzycznej? Zespół Polski Piach zagra „Reksia” na nowo!, więc na spotkanie z jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej animacji zapraszamy publiczność w każdym wieku! Twórcy wywodzący się z warszawskiego środowiska muzyki improwizowanej i współczesnej stworzą muzykę na żywo do sześciu kultowych przygód dzielnego pieska. Wydarzenie powstało na zamówienie festiwalu Eufonie i podbija serca widzów w całej Polsce.
Katowickie Ciśnienie powstało po to, by tworzyć najbardziej wstrząsające i intensywne muzyczne kulminacje, jakie można sobie wyobrazić. Styl zespołu to wybuchowa mieszanka post-rocka, muzyki orkiestrowej i transowego jazzu – saksofon, skrzypce i klawisze łączą się z przesterowanym basem i frenetyczną perkusją. Efektem jest barwne brzmienie: od improwizowanego, psychodelicznego ambientu, przez klasyczną harmonię, aż po napędzane rytmem, ostinatowe ściany dźwięku.
Po raz pierwszy zaserwujemy Trzeźwy raveRanek, czyli wszystko to, co najlepsze w prawdziwym rejwie: muzykę, ruch, rytm i trans, ale przeżywane świadomie, bez używek, zarwanej nocy i trudnego poranka. Wraz z Dorotą Baranowską, tancerką, choreografką i performerką, której misja leży na styku działań artystycznych i społecznych, wejdziemy w proces świadomego ruchowego transu, zaś o odpowiednią energię zadba Gaba Daniluk, łącząc w swoim secie surowe techno 4×4 z nieoczywistymi, hipnotycznymi dźwiękami.
Tegoroczną oprawę graficzną festiwalu stworzył pochodzący z Zambrowa Adam Święcki – artysta o niezwykle szerokim wachlarzu stylistycznym. Odbiorca może spodziewać się po nim wszystkiego: pogodnych bajek o leśnych zwierzętach, mrocznych legend o podlaskich bóstwach i borostworach, ale także depresyjnych wizji ludzkości w postapokaliptycznym świecie.
Wystawa prac Adama Święckiego z albumu „Cela nr 1” w foyer Kina Forum zabierze nas do… ośrodka dla nerwowo chorych. Poznamy detektywa, który w takim niecodziennym otoczeniu prowadzi swoje śledztwa. To zawodowiec tracący stopniowo orientację, co jest prawdą, a co ułudą. Autor snuje wielowarstwową historię, spajając kryminalne minifabuły w intrygującą całość, płynnie prowadząc nas od anegdoty do anegdoty, zachwycając przy tym zwiewną kreską i efektownymi kompozycjami plansz. Ta lekkość jest pozorna, bo pod spodem kryje się gęsty, niepokojący klimat.
W klubie Fama pokażemy wystawę „Potato Face – obrazki o nieradzeniu sobie”. Kim jest Potato Face? Postać stworzona przez Kasię Belczyk ma problem ze stawianiem granic, mówi za dużo w niewłaściwych momentach, a milczy wtedy, gdy przydałoby się zabrać głos. Choć najbardziej na świecie boi się błędów, popełnia je seryjnie. Może się wydawać, że jest nieudacznikiem, ale gdy nikt nie patrzy, to wszystko mu wychodzi. Co najważniejsze: Potato Face ma ogromną samoświadomość, a także – jak jego autorka – każdy problem potrafi obrócić w żart.
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury – DKF „GAG”
