„Czarny piątek” – 27.06.1941

Zapraszamy na wydarzenie w ramach obchodów 75. rocznicy powstania w getcie białostockim:

„Czarny piątek” – 27.06.1941

27.06.2018 (środa), godz. 18:00
miejsce rozpoczęcia: plac przed Białostockim Teatrem Lalek, ul. K. Kalinowskiego 1
miejsce zakończenia: Pomnik Wielkiej Synagogi, ul. Suraska 3A (plac za budynkiem PZU i BGŻ BNP Paribas)

27 czerwca 1941 roku do Białegostoku wkroczyły wojska niemieckie. Tego dnia rozpoczął się pierwszy akt dramatu lokalnej społeczności żydowskiej, preludium do zgładzenia około połowy mieszkańców miasta. W pamięci białostoczan i historiografii przetrwał on jako tzw. „czarny piątek”.

Do Wielkiej Synagogi żołnierze spędzili około 700–800 osób wyznania mojżeszowego i podłożyli pod nią ogień, a przez okna wrzucali granaty. Dach Wielkiej Synagogi zapadł się do środka, przykrywając ciała setek ofiar. Z płonącego budynku synagogi ogień przeniósł się na sąsiednią zabudowę. Spłonęła cała dzielnica Schulhof oraz część dzielnic Piaski i Chanajki. Tego dnia, w pożarze synagogi i miejskiej zabudowy oraz w wyniku rozstrzelań, łącznie zginęło około dwóch tysięcy osób. Pozostałości synagogi Niemcy wysadzili w powietrze, a teren uprzątnęli. Jedynym śladem po budowli pozostał szkielet kopuły synagogi. Do drugiej połowy lat czterdziestych odbywały się przy niej uroczystości rocznicowe, upamiętniające śmierć białostockich Żydów.

W miejscu, w którym stała synagoga, znajduje się obecnie pomnik w kształcie szkieletu kopuły. Jego odsłonięcie nastąpiło w 1995 roku. Do dzisiaj w tym miejscu obchodzone są uroczystości związane z wybuchem powstania w białostockim getcie, które miało miejsce 16 sierpnia 1943 roku.

Program wydarzeń artystycznych upamiętniających ofiary „czarnego piątku”:

  • 18:00 – prezentacja reprodukcji obrazów Izraela Bekera „Wejście Niemców”, „Piaski – rynek”; plac przed BTL, ul. K. Kalinowskiego 1 (do 19.08.2018) oraz słuchowisko „Śpiew Chanajek” autorstwa Jolanty Szczygieł-Rogowskiej oraz Olgi Gordiejew-Pobot (realizacja: Polskie Radio Białystok, wydawca: Instytut Wydawniczy Kreator); plac przed BTL, ul. K. Kalinowskiego 1
    Podczas spotkania będzie można otrzymać wydawnictwo Jolanty Szczygieł-Rogowskiej oraz Olgi Gordiejew-Pobot „Opowieści białostockie” z płytami CD (gdzie zarejestrowane jest m.in. słuchowisko „Śpiew Chanajek”)
  • 18:20 – przejście pochodu z towarzyszeniem muzyki klezmerskiej pod Pomnik Wielkiej Synagogi, ul. Suraska 3A
  • 18:40 – prezentacja archiwalnych pocztówek i zdjęć Wielkiej Synagogi w Białymstoku na wielkoformatowych banerach, parking przy Pomniku Wielkiej Synagogi, ul. Suraska (w terminie 28.06-19.08.2018 prezentacja będzie dostępna przed kinem Forum, ul. Legionowa 5)

W grafice wykorzystano fragment obrazu Izraela Bekera „Wejście Niemców”

Ostatnie komentarze
  • Anna Blanche z www.no-noo.com:

    Oby więcej takich murali :)

    3 lata temu

  • Andrzej Rogowski:

    Karol You Are Doing The Right Thing. Thank You For That.

    4 lata temu

  • norm777:

    W niedzielę są dwa filmy dla chłopców, a można było Madikę dać w niedzie

    4 lata temu

  • mapet:

    Ja jestem zwolennikiem teatru Imka w Warszawie. Jestem tam regularnie widzem. Ni

    4 lata temu

  • MOGO:

    Świetna sprawa! Takie warsztaty w Białym...suuuperowo!

    4 lata temu