Zapisy do Nowych Horyzontów Edukacji Filmowej. Przykłady użycia podstawy programowej.

Działające przy Białostockim Ośrodku Kultury kino Forum zaprasza w roku szkolnym 2015/16 nauczycieli wraz z grupami na Nowe Horyzonty Edukacji Filmowej.

Już prawie 10 tys. uczniów z 45 miast zapisało się do najbliższej edycji naszego projektu.

W najbliższej edycji szczególny nacisk postawiliśmy na cykle ściśle związane z programem nauczania.

Jesteśmy szczególnie dumni, z tego że udało nam się połączyć podstawę programową z oryginalnym, ciekawym i niekomercyjnym kinem, które zawsze było wyznacznikiem naszego programu.

Zapisy do programu prowadzimy przez stronę internetową. Wystarczy wybrać miasto, zapoznać się z programem i kliknąć zapisy

Szkoły mogą realizować w ramach projektu również autorskie programy edukacji filmowej. Należy w tym celu przedstawić listę wybranych filmów koordynato­rowi w swoim kinie, który służy pomocą (dkf@bok.bialystok.pl) w opracowaniu programu oraz dostosowuje terminy i godziny projekcji do indywidualnych potrzeb danej szkoły.

Przykłady użycia podstawy programowej podczas zajęć filmowo-edukacyjnych w kinie Forum:

PRZEDSZKOLE

Nowe sytuacje: Kacper i Emma – najlepsi przyjaciele / reż. A. L. Naess / Norwegia 2013 / 74 min.
Pięcioletni Kacper staje przed nowym wyzwaniem – rozpoczyna naukę w nowym przedszkolu. Dzięki pomocy nowej przyjaciółki, rezolutnej Emmy, okaże się, że strach ma wielkie oczy.
Opinia psychologa oraz wybrane wątki do dyskusji po seansie rekomendowane przez psychologa
Pogodny, choć poruszający poważne kwestie film wprowadza młodego widza w świat fantazji, która pomaga w trudnych sytuacjach:
– nawiązywanie nowych przyjaźni,
– wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa,
– oswojenie nieznanego miejsca,
– przyjaźnie podlegające wpływom czasu,
– strata bliskiej osoby.

Realizacja podstawy programowej wychowania przedszkolnego:
– kształtowanie u dzieci odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do łagodnego znoszenia stresów i porażek.

W ramach spotkania:
– krótka prelekcja (temat: Co można zrobić, żeby nie dać się strachowi i sprostać wyzwaniom?),
– projekcja,
– praca plastyczna Bardzo pomocne pudełko, która ma na celu kształtowanie wrażliwości i umiejętności przyjmowania perspektywy innej osoby, mówienia o trudnych sytuacjach i emocjach.
Możliwość wykorzystania opinii psychologa zawierającej wątki do rozmowy z dziećmi po powrocie do przedszkola.

Cykl Filmowe przygody skierowany jest do widzów najmłodszych, a w związku z tym najbardziej wymagających. Daje dzieciom możliwość poznania najpiękniejszych filmów z różnych zakątków świata, które poruszają uniwersalne problemy. Co istotne, tematyka spotkań jest bliska zainteresowaniom i osobistym doświadczeniom najmłodszych odbiorców.

SZKOŁA PODSTAWOWA

Filmowe lekcje: klasa I szkoły podstawowej
Uczeń w szkole: Niesforny Bram / reż. A. van der Heide / Holandia 2012 / 83 min.
Bram zadaje sto pytań na minutę, a jego nogi – jak sam mówi – są po to, żeby biegały. Powoduje to wiele zabawnych sytuacji, ale wpędza również Brama w kłopoty. Szczególnie, że jego nauczyciel szybko zaczyna mieć uwagi do jego zachowania. Kto wygra to starcie temperamentów? A może znajdą wspólny język?

– Jak wyglądają początki w szkole?
– Co może być dla dzieci trudne podczas pierwszych tygodni w szkole?
– Co w szkole wolno, a czego nie?
– Czy jeśli nauczyciel na coś nam nie pozwala, to znaczy, że nas nie lubi?
– Czy można się bawić i jednocześnie uczyć?

Realizacja podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych
Uczeń kończący klasę I:
– obdarza uwagą dzieci i dorosłych, słucha ich wypowiedzi i chce zrozumieć, co przekazują; komunikuje w jasny sposób swoje spostrzeżenia, potrzeby, odczucia (edukacja polonistyczna);
– potrafi odróżnić, co jest dobre, a co złe w kontaktach z rówieśnikami i dorosłymi; wie, że warto być odważnym, mądrym i pomagać potrzebującym; wie, że nie należy kłamać lub zatajać prawdy (edukacja społeczna);
– współpracuje z innymi w zabawie, w nauce szkolnej i w sytuacjach życiowych; przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz w świecie dorosłych, grzecznie zwraca się do innych w szkole, w domu i na ulicy (edukacja społeczna).

Szkoła podstawowa, klasa IV szkoły podstawowej
Słucham, myślę, rozumiem: Wicher / reż. K. von Garnier / Niemcy 2013 / 101 min.
Historia Miki, która z powodu problemów w szkole, zostaje wysłana na wakacje do babci prowadzącej stadninę. Film o trudnych relacjach między pokoleniami, które poprawić mogą wspólna pasja i cel.

Dlaczego warto się uczyć?
Dlaczego ludzie chcą być mądrzy i chcą wiedzieć coraz więcej?
Czego mogą nauczyć nas inni ludzie, a czego musimy nauczyć się sami?

Wybrane wątki do dyskusji po seansie rekomendowane przez psychologa:
– podążanie swoją drogą,
– wiara w siebie,
– wytrwałość.
Film buduje poczucie, że przeciwności można pokonać wytrwałością i odwagą, a sytuacje, które początkowo wydają się nam niekorzystne, dzięki naszym działaniom mogą dać nam wiele korzyści i pozytywnych doświadczeń.
Realizacja podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych
Umiejętności zdobywane przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego w szkole podstawowej:
– myślenie naukowe – umiejętność formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych dotyczących przyrody i społeczeństwa.
W procesie kształcenia ogólnego szkoła podstawowa kształtuje u uczniów postawy sprzyjające ich dalszemu rozwojowi indywidualnemu i społecznemu, takie jak: (…) odpowiedzialność, wytrwałość, poczucie własnej wartości, szacunek dla innych ludzi, ciekawość poznawcza (…) gotowość do (…) podejmowania inicjatyw oraz do pracy zespołowej.

GIMNAZJUM

Wiara w życiu człowieka: Wszystko będzie dobrze / reż. T. Wiszniewski / Polska 2007 / 98’
Utalentowany sportowo Paweł nie może pogodzić się ze śmiertelną chorobą matki. Zawiera umowę z Matką Boską i wyrusza na Jasną Górę. Towarzyszy mu nauczyciel WF-u, dla którego ta pielgrzymka staje się walką z chorobą alkoholową.

– rola przypadku i przeznaczenia w życiu człowieka
– czym jest wiara w cuda?
– czy człowiek ma wpływ na własne życie?
– istota wiary – cierpienie jako nieodłączna definicja życia

Konteksty
– przy omawianiu Trenów Kochanowskiego (żałoba jako stan pogodzenia ze stratą),
– przy omawianiu Oskar i pani Róża Schmidta (człowiek wobec nieuchronnej choroby),
– przy omawianiu Tam, gdzie spadają anioły Doroty Terakowskiej,
– mit o Edypie (wygrana i przegrana walka z losem).

Realizacja podstawy programowej języka polskiego
II Analiza i interpretacja tekstów kultury:
Uczeń:
– poznaje zagadnienie śmierci i cierpienia,
– dostrzega i poddaje refleksji wartości religijne,
– odnajduje moralne przesłanie filmu.

Materiały dydaktyczne
Czyli cuda się zdarzają (język polski)

Filmy zawarte w cyklu Filmowe lekcje (dla I klasy gimnazjum łączy) młody bohater poszukujący definicji najważniejszych wartości wskazanych w podstawie programowej języka polskiego (miłość, przyjaźń, śmierć, cierpienie, lęk, wiara, nadzieja, samotność, inność, poczucie wspólnoty, solidarność, sprawiedliwość). Ponadto filmy pozwalają dostrzec widzom uniwersalne wartości humanistyczne.

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

Romantyzm: Fortepian / reż. J. Campion / Australia, Nowa Zelandia 1993 / 121 min.
Film Jane Campion, unikając ograniczeń wiktoriańskiego romansu oraz podejmując polemikę z przypisanymi kobiecie tradycyjnymi rolami społecznymi i kulturowymi, subtelnie, a jednocześnie przejmująco obrazuje świat wrażliwości i uczuć głównej bohaterki.

– epoka wiktoriańska,
– portret niemej artystki i jej życiowej pasji,
– portret dziecka w filmie,
– rola muzyki i scenografii inspirowanej romantycznym malarstwem C. D. Friedricha.

Konteksty
– zajęcia poświęcone romantycznej koncepcji artysty (Fortepian Szopena);
– definiowanie cech i postawy bohatera romantycznego-kobiety (por. George Sand, Delfina Potocka);
– filmowy obraz romantycznego, nadwrażliwego i uzdolnionego artystycznie dziecka (por. Orcio);
– przykład wykorzystania w filmie inspiracji malarstwem epoki (wpływ sztuki C. D. Friedricha).

Realizacja podstawy programowej języka polskiego
III. Tworzenie wypowiedzi:
Uczeń:
– tworzy dłuższy tekst pisany lub mówiony, np. rozprawka, recenzja, wypowiedź argumentacyjna (w materiałach dydaktycznych dla nauczycieli są propozycje zarówno pisemnych prac domowych, jak i krótkich wypowiedzi ustnych o charakterze argumentacyjnym, ćwiczących, zgodnie z zaleceniami NPP, logikę wywodu, np.: zinterpretuj sceny przygotowań przedstawienia bożonarodzeniowego w kontekście toposu teatru jako symbolu pewnego stylu życia – Fortepian)

Trzyletni cykl Między tekstami kultury został dostosowany do nowej podstawy programowej języka polskiego, ale jest również przydatny w nauczaniu historii, historii i społeczeństwa, WOK-u, zajęć artystycznych, WOS-u, religii, etyki czy języków obcych. Cykl, poprzez włączenie filmu do programu realizowanego na lekcjach, otwiera przed nauczycielami i młodzieżą nowe perspektywy szkolnej dydaktyki.